همزمان با روز جهانی اپیدمیولوژی میدانی، اهمیت نقش متخصصان اپیدمیولوژی در شناسایی، رصد و کنترل بیماری‌های عفونی و کمک به تصمیم‌گیری‌های مؤثر برای حفظ سلامت جامعه مورد توجه قرار گرفت.

به گزارش روابط عمومی، روز جهانی اپیدمیولوژی میدانی هر سال در ۷ سپتامبر، برابر با ۱۶ شهریور، فرصتی است برای یادآوری اهمیت علمی که بخش مهمی از تلاش‌های نظام سلامت برای پیشگیری و کنترل بیماری‌ها بر پایه آن شکل می‌گیرد.

در همین زمینه، دکتر مجید مرجانی، متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری بیمارستان دکتر مسیح دانشوری، با اشاره به اهمیت اپیدمیولوژی در شناخت الگوی انتشار بیماری‌ها، بر نقش اطلاعات و داده‌های دقیق در شناسایی منشأ بیماری، مسیر انتقال و گروه‌های در معرض خطر تأکید کرد.

اپیدمیولوژی به‌عنوان یکی از پایه‌های مهم علوم سلامت، به بررسی چگونگی و چرایی وقوع و گسترش بیماری‌ها در جمعیت می‌پردازد. بررسی اینکه یک بیماری از کجا آغاز شده، از چه مسیری منتقل می‌شود، چه گروه‌هایی بیشتر در معرض خطر قرار دارند و بیماری در چه زمان و مناطقی شیوع بیشتری پیدا می‌کند، از جمله پرسش‌هایی است که متخصصان این حوزه برای پاسخ به آنها داده‌های مربوط به بیماران، تماس‌های آنها و الگوهای انتشار بیماری را بررسی می‌کنند.

یکی از مهم‌ترین مفاهیم در این حوزه، شناسایی زنجیره انتقال بیماری است. شناخت چگونگی انتقال یک عامل عفونی از فردی به فرد دیگر، امکان طراحی و اجرای مداخلات مؤثر برای قطع این زنجیره را فراهم می‌کند. اقداماتی مانند جداسازی بیماران، شناسایی و پیگیری افراد در تماس با بیمار، رعایت اصول بهداشت فردی و تنفسی و در موارد لازم اجرای مداخلات بهداشتی در سطح جامعه، می‌تواند بر اساس یافته‌های اپیدمیولوژیک برنامه‌ریزی شود.

اهمیت اپیدمیولوژی به‌ویژه در زمان بروز همه‌گیری‌ها و افزایش موارد ابتلا بیشتر نمایان می‌شود؛ چرا که تصمیم‌گیری در چنین شرایطی نیازمند اطلاعات به‌روز و قابل اعتماد درباره روند بیماری است. تحلیل داده‌های مربوط به میزان ابتلا، الگوی انتقال، پراکندگی جغرافیایی و گروه‌های در معرض خطر، به مسئولان و متخصصان سلامت کمک می‌کند تا اقدامات پیشگیرانه و کنترلی را متناسب با شرایط موجود طراحی و اجرا کنند.

از سوی دیگر، کنترل بیماری‌های عفونی تنها به فعالیت متخصصان و دستگاه‌های مسئول محدود نمی‌شود و همراهی مردم نیز بخش مهمی از فرآیند پیشگیری و کنترل بیماری است. آگاهی عمومی درباره اهمیت رعایت بهداشت دست، بهداشت تنفسی، واکسیناسیون، کاهش تماس با دیگران هنگام بیماری و توجه به توصیه‌های بهداشتی می‌تواند در کاهش انتقال بیماری‌ها مؤثر باشد.

در مجموع، اپیدمیولوژی میدانی حلقه ارتباط میان داده‌های علمی، شناخت الگوی بیماری و اقدام مؤثر در نظام سلامت است؛ دانشی که با فراهم کردن تصویری دقیق‌تر از وضعیت بیماری‌ها، زمینه را برای تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و واکنش سریع‌تر در برابر تهدیدهای سلامت عمومی فراهم می‌کند.

روز جهانی اپیدمیولوژی میدانی همچنین فرصتی برای قدردانی از متخصصان و کارشناسانی است که با پایش بیماری‌ها، تحلیل داده‌ها و حضور در عرصه کنترل همه‌گیری‌ها، نقش مهمی در حفاظت از سلامت جامعه ایفا می‌کنند.