افرادي که مبتلا به حساسيت‌هاي فصلي هستند در فصل پاييز با مشکلات آلرژيک قابل توجهي مواجه مي‌شوند. آنچه از نظرتان مي‌گذرد گفتگو با دكتر سيد‌عليرضا مهدوياني،فوق تخصص آلرژي و ايمونولوژي باليني در خصوص علل ايجاد آلرژي، علائم، كنترل و درمان آن مي‌باشد.

-‌ آلرژي چگونه بوجود مي‌آيد؟ چرا برخي افراد مبتلا به آلرژي هستند.؟

كوتاه‌ترين تعريفي را كه مي‌توان براي آلرژي ارائه داد عبارت‌ است از واكنش بيش از حد يا نامناسب سيستم ايمني بدن نسبت به مواد بي‌ضرر موجود در محيط زندگي مثل مواد غذايي يا گرده گياهان

-‌ ژنتيك در بروز آلرژي موثر است يا عوامل محيطي؟

ژنتيك و عوامل محيطي هر دو در ايجاد آلرژي موثر هستند. براي ايجاد بيماريهاي آلرژيك مهمترين شرط حساس شدن فرد مستعد به آلرژن‌هاي اختصاصي است و اين حساس شدن مي‌تواند در هر برهه‌اي از زندگي رخ دهد ولي شايع‌ترين دوره آن كودكي و اوايل جواني است.

-‌ علائم آلرژي چيست؟

علائم آلرژي به عوامل مختلف ژنتيكي،‌نوع مواد حساسيت‌زا و عضو در معرض تماس واكنش آلرژيك در چشم‌ها، بيني، ريه، پوست و دستگاه گوارش اتفاق مي‌افتد. علائم آلرژي از حالات خفيف توام با علائمي نظير عطسه، سرفه، خارش، كهير تا يك وضعيت سيستميك همراه با تنگي نفس، علائم گوارشي و شوك متغير است.

-‌‌ شيوع آلرژي در جهان و كشور ما به چه صورت است؟

حدود 20 تا 30 درصد جمعيت دنيا به نوعي به آلرژي مبتلا هستند در ايران شيوع آلرژي بيني 12%، آسم آلرژيك 13%، آلرژي پوستي5%، حساسيت به نيش زنبور2%، آلرژي دارويي 2% و آلرژي غذايي 1-3% برآورد مي‌شود.

-‌ چرا پاييز فصل سختي براي مبتلايان به آلرژي است؟ چرا آلرژي در فصل پاييز تشديد مي‌شود؟

همه ساله با شروع فصل گرده افشاني گياهان كه بسته به منطقه جغرافيايي متفاوت است پزشكان با عده كثيري از بيماران مواجه مي‌شوند كه با علائم آلرژي بيني، سرفه، عطسه، آبريزش بيني مراجعه مي‌كنند.از آنجا كه يكي از علل مهم آلرژي‌هاي فصلي گرده گياهان(Pollens) هستند طبيعي است كه فصول گرده افشاني گياهان فصول سختي براي مبتلايان به آلرژي است. گرده افشاني درختان در ابتداي بهار، چمن‌ها در فصول گرم يعني تابستان و علف‌هاي هرز در انتهاي تابستان و ابتداي پاييز اتفاق مي‌افتد. از طرف ديگر از آنجائيكه التهاب آلرژيك مي‌تواند همراه التهاب عفوني باشد(Synergy) و فصل پاييز شروع سرماخوردگي‌ها و ويروسي نيز مي‌باشد بنابراين آلرژي در فصل پاييز مي‌تواند شايع‌تر باشد.افتراق بين سرماخوردگي و علائم آلرژي بسيار مهم بوده و مي‌تواند از استفاده بي‌رويه آنتي‌بيوتيك جلوگيري كند.

-‌ آلرژي چگونه كنترل و درمان مي‌شود؟

مهمترين اصلي كه بايد درباره آلرژي در نظر گرفت پيشگيري است تا درمان. اجتناب از تماس با آلرژن‌ بهترين راه كنترل آلرژي محسوب مي‌شود. ديگر اقدامات لازم عبارت است1- عدم تماس با حيوانات خانگي، 2- پرهيز از دود سيگار در همه سنين بخصوص در خانم‌هاي باردار در محيط كار و در اوايل كودكي3- كاهش رطوبت محل سكونت كه در كاهش عواملي از جمله مايت‌ها و كپك‌ موثر است4- تغذيه انحصاري با شير مادر5- از بين بردن سوسك‌هاي خانگي و استفاده از روكش‌هاي مخصوص ضد مايت براي تشك و بالش 6- شستشوي ملحفه‌ها هر 2-1 هفته يكبار در آب 55-60 درجه سانتي‌گراد7- استفاده از جاروبرقي مناسب و درصورت امكان استفاده از فيلتر مخصوص((Hepaدر جاروبرقي 8- كم كردن پرده‌ها يا مبلمان پارچه‌اي، پشمي، خزدار يا برداشتن آنها از اتاق خواب

براي درمان آلرژي داروهاي متعددي وجود دارند كه اغلب آنها مكانيسم آنتي هسيتامين دارند. در مواردي كه آلرژي شديد باشد گاهي پزشكان ناچار به استفاده از داروهاي كورتون و استروئيدها مي‌باشند.

-‌ آيا تغذيه و آلرژي با هم ارتباط دارند؟

اگر چه تمامي افراد ممكن است مبتلا به آلرژي غذايي شوند ولي معمولاً آلرژي غذايي در كودكان شايع‌تر است كودكان مبتلا به آلرژي غذايي ممكن است داراي حساسيت به آلرژن‌هاي استنشاقي مانند گرده گياهان، موي گربه و سگ، گرد و خاك باشند و يا ممكن است اينگونه آلرژي‌ها را بعداً پيدا كند اگرچه هر غذايي مي‌تواند واكنش آلرژيك ايجاد كند ولي در اطفال غذاهاي آلرژي‌زا عبارتند از شير، تخم‌مرغ، بادام زميني، گندم، سويا، بادام و فندق و در بزرگسالان عبارتند از بادام زميني، ماهي، صدف و آجيل مثل بادام و فندق و مغزيجات.